image image

Freestyle & Natural Horsemanship


ACHTERGROND

Nieuw?
Over Natural Horsemanship hoor je de laatste jaren steeds meer. Meer en meer mensen verdiepen zich erin en Natural Horseman trainers/stromingen zoals bijvoorbeeld Monty Roberts, Pat Parelli, Klaus F. Hempfling, Emiel Voest zijn inmiddels alom bekende namen.

110227_Xenophon Xenophon (430 v Chr.)

Maar nieuw is Natural Horsemanship eigenlijk niet. Al meer dan 2000 jaar geleden sprak Xenophon (nu gezien als een van de eerste grootmeesters van de rijkunst) al over het begrijpen van de natuurlijke achtergrond van het paard. Ook zag hij het paard als een partner en wilde hij het niet als "slaaf" gebruiken. Xenophon verkondigde dat communicatie de sleutel is tot de echte rijkunst. Hij zei:

"Verlies in de omgang met paarden nooit uw zelfbeheersing. Wat onder dwang bereikt wordt, wordt zonder verstand bereikt en is net zo lelijk als het met de zweep slaan en met de sporen porren van een danser"

Ook stelde hij: ‘’Degene die het verstaan met paarden om te gaan, zien er prachtig uit’’.

 

WAT IS HET

Natural Horsemanship
Bij Natural Horsemanship draait alles om de juiste communicatie tussen jou en je paard en het opbouwen van een partnerschap, een samenwerkingsverband voor het leven. Doordat de mens zich verdiept in de taal, psyche en aard van het paard kan er een subtiele samenwerking ontstaan. Voor dit partnershap moeten beide partijen veranderen:

  1. De mens wordt een "paardenmens":
    - we leren ons lichaamtaal gebruiken op een voor het paard begrijpelijke wijze;
    - we gedragen ons als partner voor het paard;
    - we begrijpen de gedachtengang van ons paard en zijn natuurlijke behoeften;
    - we zijn ten alle tijden ontspannen en bewust van de omgeving en hebben onze ademhaling onder controle ook in spannende situaties.
  2. Het paard wordt een "mensenpaard"
    -
    het paard wordt minder vluchterig en leert vertrouwen op zijn leider/partner: de mens;
    (door ervaring en oefening kunnen we het paard wennen aan enge situaties)
    - het paard leert door bewuste handeling te reageren i.p.v. door onbewuste reflexmatige handeling.
    (vergelijk een jong paard wat tegen de druk van het halster inkomt en gaat hangen en een opgeleid paard dat wanneer het op zijn eigen halstertouw staat een stapje achteruit doet.)

 

HOE WERKEN WE HIERAAN

Horsemanship begint met het bewustworden van je lichaamstaal en het effect daarvan op je paard. Het is iets waar je je hele leven aan kan werken. Ieder uur, ieder moment dat je met de paarden doorbrengt en bewust met je eigen lichaamstaal en communicatie bezig bent werk je hieraan. Het stopt ook niet bij de "uitgang" van de stal. Je hele levensstijl, manier van omgaan met andere mensen, je zelfbeeld; het heeft allemaal invloed op de communicatie en relatie tussen jou en je paard.

Freestyle systeem
In mijn lessen is het freestyle systeem van Emiel Voest verwerkt. Ook wordt gebruik gemaakt van de trainingspiramide:

110228_basis_piramide 110228_basis_piramide_voorbeeld
De basis trainingspiramide                       Een voorbeeld: trainingspiramide voor loswerken

De trainingspiramide splitst ieder doel (in links bovenstaand geval "Rijden") op in twee onderdelen, die op hun beurt weer gesplitst kunnen worden. Zo kan je uiteindelijk werken met enkelvoudige technieken (loswerken, grondwerk, dubbele lijnen) die tezamen een basis vormen voor het hoofddoel bovenaan de piramide.

Iedere oefening kan zo worden opgesplitst in meerdere stapjes. Dus hoe moeilijk of hoog jou doel of oefening ook is, door het iedere keer op te splitsen in kleine stappen, bereiken we dit doel uiteindelijk wel!!

1: Loswerken
Het eerste (en heel belangrijke) onderdeel uit de trainingspiramide is het loswerken. Ideaal gezien gaan we daar als eerste mee aan de slag. Je werkt met je paard in een ruimte van zo'n 15 bij 15 meter. Dit is vooral een oefening om te leren onze lichaamstaal (je positie, beweging, houding) af te stemmen op die van het paard. Ook train je je timing, reactiesnelheid en krijg je meer inzicht in de bewegingen van je paard. Ter ondersteuning van de lichaamstaal maken we gebruik van een leadrope (lijn van 4,5 meter).

110227_annelie_loswerken
Loswerken demo met Annelie te Wassenaar

Doel van het loswerken: controle krijgen over de richting en het tempo van je paard d.m.v. gebruik van lichaamstaal. Het paard zal jou gaan respecteren en als leider zien.


2: Grondwerk
Het tweede onderdeel uit de trainingspiramide is het grondwerk. Tijdens het grondwerk hebben we het paard aan de leadrope en een (trainings) halster. De basis voor de grondwerkoefeningen is weer het gebruik van lichaamstaal. Daarbij leert het paard door de grondwerkoefeningen te wijken voor fysieke druk (druk die op het lichaam wordt gegeven). En de mens leert de hulpen op de juiste manier te geven.

Wijken voor fysieke druk
Dit is een heel belangrijk onderdeel van het grondwerk want paarden gaan van nature tegen fysieke druk in door een reflexmatige handeling. Bijvoorbeeld een jong paard die in zijn halster gaat hangen wanneer het vaststaat, een paard wat zijn hoofd omhoog brengt/gooit wanneer we druk op het halstertouw zetten, een paard wat met zijn been in de draad komt en de omheining en zijn been kapot trekt etc. Die reflexmatige reactie van het paard gaan we omzetten in een bewuste handeling waarbij het paard dus voor de druk wijkt i.p.v. er tegenin te gaan. Dit gebruiken we in de gehele omgang en training van het paard. (Paard wijkt voor je been, geeft na op de teugel etc.)

    110227_annelie_stilstaan
    Grondwerk demo met Annelie te Wassenaar

     Doel van het grondwerk: controle krijgen over de richting en het tempo van je paard aan de hand d.m.v. gebruik van lichaamstaal en het aanleren van wijken voor druk. De grondwerkoefeningen zullen de leiderschapspositie van de mens en het vertrouwen tussen mens en paard verder bevestigen.


    3: Dubbele lange lijnen
    Het derde onderdeel van de trainingspiramide is het werk aan de dubbele lijnen. Hier werken we ook weer op basis van onze lichaamstaal en gaan we aan de slag met de rijtypische houding van het paard (stelling, buiging en horizontale en verticale balans). Jonge paarden leren hier de teugelhulpen aan. We werken vanuit de centrumpositie en vanuit de menpositie.

    Doel van de dubbele lijnen: controle over de richting en het tempo van je paard en werken aan de rijtypische houding van je paard. Daarnaast wordt door het werken aan de dubbele lijnen de relatie tussen mens en paard verder versterkt.

    Hindernissen
    Als de oefeningen uit het grondwerk en de dubbele lange lijnen goed gaan kunnen deze worden gecombineerd met een schrik- en obstakelparcours bijvoorbeeld: een brug, plastic, labyrint, wip, tunnel, vliegengordijn, pionnen, balken, enz. In dit parcours kunnen we de oefeningen in de praktijk gaan gebruiken. Dit is voor paard en mens een goede training voor het zelfvertrouwen en het vertrouwen van het paard in de begeleider. Uiteindelijk gebruiken we het hindernisparcours ook tijdens het rijden.

    110228_kailinn_sprong 110228_Kailinn_Hindernis
    Kailinn in het hindernisparcours over de banden en door het vliegengordijn